Gjesteskribent

Hans Rustads ser ut til å meina at ugrunna påstandar gjer inntrykk berre ein kjem med tilstrekkeleg mange av dei. Det er ein besynderleg måte å sjå det på. I følgje Rustad har eg vorte «kasta ut av Klassekampen». Her har Rustad sett noko ingen andre har sett – Bjørulv Braanen stadfesta seinast i går at eg er hjarteleg velkomen til å skriva i Klassekampen.

I følgje Rustad er artikkelen min i Resett – «Kristen-jødisk tango» noko som «i teori og praksis oser av jødedhat». Dette er ein påstand som Rustad bør underbyggja før han slengjer han ut.
Rustad tillegg meg standpunkt eg ikkje har: «Brendberg skriver som om Luthers jødehat var legitimt. Han oppdaget sannheten om jødene! Han bruker begrepet «tango» om forholdet jøder–kristne, og da snakker han om det gjensidige hatet. Dette er en legitimering av europeisk jødehat som savner sidestykke.»

Men nei, eg skriv ikkje «som om» Luthers jødehat var legitimt – eg trur det er ei frukteslaus øving å gjera seg til part i 500 år gamle konfliktar. Men Luther levde i ei tid der ulike sider av den jødiske religionen som tidlegare hadde vore ukjent, no vart kjent. Luther hadde lese Paul av Burgos, Margarita m. fl. Og i staden for å driva anakronistisk polemikk, trur eg det er vår oppgåve å forstå dei ulike historiske aktørane. At Luthers pamflettar skulle vera «legitime» har eg aldri hevda – kyrkja hadde ein teologi om jødane som i hovudsak hadde lege fast sidan Augustin, og eg trur dette er eitt av fleire høve der Luther måtte ha tatt den kritiske oppgjerda med tradisjonen om han skulle vore truverdig.  Men israelske akademikarar som Israel Jakob Yuval («Two Nations in Thy Womb») har for lengst kasta lys over den røyndomen som gav substans til Luthers hatske polemikk.

Ogso på andre felt har Rustad litt tungt for det. Eg skreiv ikkje at jødedomen var ein «misjonerande» religion – men at det var ein konkurrerande religion. Som dei andre monoteistiske religionane på dette tidspunktet hevda jødedomen eit sanningsmonopol. Dei formene dei ønskte gje dette sanningsmonopolet (td. Maiomonides i «Boka om kongar og krigar») varierte noko – men å tru at jødedomen på dette tidspunktet ønskte noko form for pluralisme er ei anakronistisk mistyding. Rabbinsk jødedom ønskte å utfordra og erstatta det kristne sanningsmonopolet.

I følgje Rustad er ideen om ein symmetri mellom kristent hat mot jødar og jødisk hat mot dei kristne berre noko ein finn hjå «rabiate jødehatarar». No har eg aldri hevda at det er snakk om ein perfekt symmetri. Eg brukte tango som bilete – og sjølv om det må vera to for å dansa tango, er symmetrien i dansen langt frå perfekt. Tvert imot – poenget er at det er ein grunnleggjande symmetri, men ulike roller. Og denne symmetrien i det giftige tilhøvet mellom kristendom og jødedom har alle som har drøfta dette temaet seriøst alltid vore klar over – frå Berhard Lazares pionerarbeid «Antisemittsmens historie og årsaker» (1894) til dei siste åras akademiske arbeid (som Yuri Slezkines «The Jewish Century» og Elliot Horowitz: «Reckless rites»)

I følgje Rustad er det «kvakksalveri-satanisme» å påpeika at hebraiske lærebøker i matematikk brukar eit eige plussteikn (Unicode nummer U+FB29, HTML-kode ﬩). Kvakksalveriet her er vel Rustads harmdirrande oppgjer på felt der han ikkje har eigne kunnskapar, ikkje å driva folkeopplysing om den interessante kulturhistoria som ligg bakom dette teiknet?

Rustad skriv: «Etter å ha anerkjent jødenes bidrag til vestlig sivilisasjon fortsetter Brendberg med å angripe deres plass i vestlige samfunn. Det skjer gjennom å underkjenne at deres posisjon er truet og ved å beskylde jødene for å være puppetmasters, for å være de som trekker i trådene og involverer USA i blodige, kostbare kriger i Midtøsten.»

Men nei, eg vil ikkje «angripe deres plass i vestlege samfunn». Eg vil ha rom for normal samfunns- og religionskritikk. Den rolla pro-israelske nykonservative hadde i førebuinga av ein serie øydeleggjande krigar (Irak, Libya, Syria) er for lengst dokumentert. Og dette dreier seg ikkje om dokumentasjon frå «rabiate jødehatarar» – Paul Gottfried, ein solid jødisk konservativ som har vore tydeleg i sin støtte til Netanyahus politikk i Israel skreiv forordet til Stephen Sniegoskis «Transparent Cabal», som dokumenterer kven som trekte i trådar, og kvifor. Grant F. Smith har dokumentert omfanget av denne påverknadsmaskinen i «Big Israel». Ugrunna rop om «reinhekla jødehat» er ein lett gjennomskueleg taktikk for å øydeleggja den saklege diskusjonen som trengst om desse tinga.