Kommentar

Egypts president Muhammed Morsi frå Det muslimske broskapet overraska alle torsdag kveld med å gi seg sjølv fullmakt til å styre landet eineveldig. Han kan no gi lover utan innblanding frå parlamentet. Omfanget av erklæringa er dramatisk. I røynda har han tatt makta i eit kupp.

Har grunngjev kuppet med at han skal slå ring om revolusjonen – den arabiske våren. Han meiner dette gir han rett til å gå bort frå dei demokratiske framsteg som revolusjonen ga, skal vi tru talsmannen for presidenten:

«The president can issue any decision or measure to protect the revolution,» according to a decree read out on television by presidential spokesman Yasser Ali.

«The constitutional declarations, decisions and laws issued by the president are final and not subject to appeal.»

Analyse og rapportar om kuppet kan ein lese frå AFP eller i til dømes www.al-monitor.com eller www.arabist.net.

Opposisjonen er sjokkert.

«This is a coup against legitimacy… We are calling on all Egyptians to protest in all of Egypt’s squares on Friday,» said Sameh Ashour, head of the Lawyers syndicate, in a joint news conference with leading dissidents Mohamed ElBaradei and Amr Mussa.

They accused Morsi of «monopolising all three branches of government» and of overseeing «the total execution of the independence of the judiciary.»

Nobel laureate and former UN atomic energy agency chief ElBaradei had earlier lashed out at the declaration, which would effectively put the president above judicial oversight.

«Morsi today usurped all state powers and appointed himself Egypt’s new pharaoh. A major blow to the revolution that could have dire consequences,» ElBaradei wrote on his Twitter account.

Så medan rasande demonstrantar set fyr på kontora til Det muslimske brorskap uttalar Morsi at Egypt er på veg mot «fridom og demokrati.» Det er som ein bulletin frå The Ministry of Love.

Dette er høgt spel, for Morsi har berre omlag halvparten av folket bak seg i val. Store og viktige grupper har ikkje tillit til han. Rolla som Hamas sin støttespelar, og mannen som taler Israel i mot gjer han sterk. Han er meklaren som har diplomatane i Vesten med seg, han er islamisten, han er «demokraten», og han leverer flammande utfall mot Israel. Denne mannen stod sterkt nok til å ta makta. Dette er leksjon i politisk spel.

Men så til det kanskje mest interessante: Norske reaksjonar.

Fredag morgon kunne ein enno ikkje lese eit ord om kuppet på nettsidene til våre to største aviser, Aftenposten og VG, medan NRK ser ut til å dekke saka bra. Vi finn heller ingen ting på Utanriksdepartementet sine sider. Utanriksminister Espen Barth Eide er ikkje å finne i norske media med ein kommentar til situasjonen. Kanskje er han ikkje spurt. Dette trass i at Egypt no er i sentrum av prosessen rundt våpenkvila på Gaza, og trass i at Egypt er rekna som eit lovande maktfaktor regionalt som ekspertar og det offisielle Noreg har stor tiltru til.

Eller er det nettopp dette som er årsaka. Ein vil ikkje øydelegge harmonien akkurat no når vår gode ven Morsi speler slik konstruktiv rolle i Midt-Austen. Alle ekspertar, kommentatorar prisar mannen som både er islamist (moderat, sjølvsagt) og ein fredens mann. Han er det som skal prove at islamistar kan vere moderate og greie. Han er mannen som skal stadfeste det norske synet på verda og islam. Revolusjonen og våren har ikkje gått heilt som planlagt, men ein kan enno snakke varmt om å halde den demokratiske prosessen i gang osv osv. Men kor lenge?

Den norske regjeringa har i lang tid dyrka kontaktar med land som Tyrkia og med Egypt etter revolusjonen. Dette er Noreg på søk etter nye og andre alliansar internasjonalt. Synd då at både Erdogan og Morsi ikkje speler rollene heilt etter manuskriptet. I tur og orden viser dei fram sine autoritære trekk. Erdogan med forfølgjing av opposisjonelle og sine brutale oppmodingar om vald mot Israel, og Morsi no med sitt vesle kupp av det vi gjerne ville tru var ein demokratisk revolusjon men som vi no veit er islamistane sitt grep om makta i regionen (Jordan neste?). Det er slik revolusjonar oftast ender. Det visste vi.

Morsi framstår i den norske forteljinga som den moderate, mellom villstyringen Hamas og okkupanten (etc) Israel. No er Morsi omlag der Mubarak var med omsyn til demokratisk standard. Det som skil dei er at Morsi er del av eit religiøst-fanatisk brorskap med ekspansive visjonar og med ringverknader gjennom brorskapet til heile Vesten. Mubarak var ein rasjonell aktør som mot å få økonomisk støtte og respekt frå Vesten heldt fred med Israel og kontroll på islamistane. Den stabilitet dette ga er no borte. Difor kan det gå mot ny storkrig.

I Norge trur ein kanskje Morsi innleiier nytt håp, ny rettferd. Utanriksministeren har nettopp rost Morsi for våpenkvila. Men eit blikk på kva opposisjonen no seier skulle sette ein endeleg stopp for slike spekulasjonar. Dei som vi skulle ha som allierte blir dei første som Morsi trampar ned. Nå Barth Eide, kva side er vi på?

Dette kan forklare kvifor vi ikkje les noko i avisene i dag. Best å sjå ein annan veg, så kan vi halde det gåande litt til…

Les også

-
-
-
-
-
-